ISO/DIS 9001 - Co nowego?, Qualitywise.pl

27 sierpnia 2025 r. opublikowano projekt Międzynarodowej Normy (DIS) dla ISO 9001 (ISO/DIS 9001), rozpoczynając formalny, 12-tygodniowy okres głosowania i zgłaszania uwag przez krajowe organizacje normalizacyjne. Obecny plan zakłada ostateczną publikację w drugiej połowie 2026 r. (często określaną jako jesień). Innymi słowy: obecnie jesteśmy na etapie konsultacji społecznych. Aby szybko zorientować się w temacie, oficjalna strona ISO dotycząca rewizji znajduje się tutaj. Można na niej zobaczyć kody etapów i status w miarę postępów prac nad projektem.

Jak ISO aktualizuje normę ISO 9001?

Proces rewizji ISO przebiega według ustalonych etapów:

  1. Proposal & Preparatory (NP/WD) – zgłoszenie potrzeby i wstępne projekty robocze.
  2. Committee Draft (CD) – szersza dyskusja w komitecie technicznym, analiza uwag.
  3. Enquiry / DISobecny etap. Projekt trafia do głosowania i konsultacji publicznych (12 tygodni).
  4. Approval / FDIS – ewentualne drugie głosowanie, jeśli po DIS pojawią się istotne zmiany.
  5. Publication (IS) – publikacja finalnego tekstu; wtedy IAF ogłasza okres przejściowy (zwykle 3 lata – tak było w przypadku wersji 2015).

Na co tak naprawdę kładzie nacisk norma ISO/DIS 9001

1) Przywództwo: kultura jakości i etyczne zachowania

Norma ISO 9001 wyraźnie określa, że ​​najwyższe kierownictwo promuje kulturę jakości i etyczne zachowania (punkt 5.1.1). Wzmacnia również świadomość (punkt 7.3), dzięki czemu ludzie rozumieją kulturę jakości i etykę organizacji, a nie tylko zasady i cele. Są to oczekiwania związane ze zmianą postawy, a nie nowe wymagania formalne.

Zmiana ta może być na plus. System zarządzania jakością zawodzi, gdy jest systemem papierowym. Kultura i etyka powinny być częścią rutynowych działań kierownictwa, motywacji i codziennych decyzji. Bądźmy jednak realistami: jak audytorzy to sprawdzą? Poprzez wywiady, obserwowane praktyki, przeglądy zarządzania, wskaźniki KPI i cele jakościowe, a nie poprzez dążenie do nowej „procedury kulturowej”.

Posłuchaj naszego podcastu „Jak budować kulturę jakości”.

"Specifically about Quality" podcast by Qualitywise, How to build quality culture, episode 001

2) Załącznik SL pozostaje (ciągłość struktury)

Struktura wysokiego poziomu Załącznika SL pozostaje, z unowocześnionym językiem i wyjaśnieniami. Spodziewaj się uporządkowania redakcyjnego i lepszych wytycznych (Załącznik A), a nie przeróbek strukturalnych.

Jest to dobra wiadomość dla organizacji posiadających zintegrowane systemy np. z ISO 14001 czy ISO 45001.

3) Wyjaśnienia i wskazówki w Załączniku A

Spodziewaj się wyjaśnień, a nie zupełnie nowych, podlegających audytowi wymagań, w tym wytycznych dotyczących kultury/etyki. Traktuj Załącznik A jako pomoc przy interpretacji wymagań, a nie listę kontrolną.

4) Tematy, o których będziesz częściej słyszeć

Wiele jednostek certyfikujących i organów krajowych wskazuje na cyfryzację, odporność łańcucha dostaw, myślenie oparte na ryzyku i zrównoważony rozwój jako obszary priorytetowe. Traktuj je jako wzmocnione priorytety, a nie nowe, samodzielne klauzule. Połącz to z już obowiązującą poprawką dotyczącą zmian klimatu (kontekst i zainteresowane strony), którą powinieneś już wdrożyć.

ISO/DIS 9001 ZAŁOŻENIA, Qualitywise.pl

Czego nie należy się spodziewać w normie ISO/DIS 9001 (jak dotąd)?

ISO/DIS 9001 to nie gruntowna przeróbka. Struktura pozostaje bez zmian; wiele zmian to doprecyzowania i przesunięcia akcentów.

Brak też wymagań dla nowych udokumentowanych informacji. Wymagania dotyczące kultury/etyki dotyczą zachowań i świadomości kierownictwa, a nie tworzenia nowych procedur. (Audytorzy będą szukać dowodów w praktyce).

Harmonogram i przejście na normę ISO/DIS 9001 — czego się spodziewać

  • Głosowanie w DIS: ~12 tygodni od 27 sierpnia 2025 r.
  • Planowana publikacja: jesień 2026 r. (w zależności od wyników głosowania).
  • Okres przejściowy: Nieogłoszony. Historycznie IAF przewidywał 3 lata na rewizję z 2015 r. — należy wykorzystać ten okres jako punkt wyjścia do planowania, dopóki IAF nie podejmie decyzji.

Największe obawy organizacji dotyczące ISO/DIS 9001

„Czy muszę coś teraz zrobić?”

Tak. Dwie rzeczy są do zrobienia już dziś:

1. Wypełnij lukę wynikającą z poprawki klimatycznej z 2024 r. w swoim kontekście (4.1) i w kontekście stron zainteresowanych (4.2). Pamiętaj: poprawka klimatyczna z 2024 r. do normy ISO 9001:2015 obowiązuje już dziś.

2. Wdróż „kulturę jakości i etykę”. Uwidocznij ją w przeglądach zarządzania, celach, zachowaniach i reagowaniu na problemy na hali produkcyjnej — a nie w sloganach.

„Czy moja dokumentacja ulegnie zmianie?”

Prawdopodobnie nieznacznie. Zaktualizuj politykę jakości, kaskaduj cele, dane wejściowe/wyniki przeglądu zarządzania i materiały informacyjne, aby odnosiły się do kultury/etyki. Nie twórz „procedur kultury”; dostarczaj dowody poprzez rutynowe działania kierownictwa, wskaźniki i komunikację.

„Jak audytorzy będą sprawdzać kulturę i etykę?”

Spodziewaj się wywiadów z kadrą zarządzającą najwyższego szczebla oraz z operatorami, dowodów na istnienie kanałów zgłaszania problemów, dokumentacji szkoleń z zakresu etyki (jeśli ją posiadasz), gemba dla liderów oraz sposobów wzmacniania zachowań (wskaźniki KPI, uznanie, eskalacja). Pomyśl w kategorii podejścia: powiedz-zrób-pokaż.

„Czy będziemy potrzebować nowych wskaźników KPI?”

Nie są one obowiązkowe, ale pomocne są wskaźniki takie jak: skuteczność za pierwszym razem, poziom braków, tempo eskalacji i zamykania spraw, czas oczekiwania na dostawcę, czas rozwiązywania problemów. Powiąż je z przeglądem zarządzania.

Moja opinia na temat ISO/DIS 9001 jako audytora, konsultanta i trenera

Z zadowoleniem przyjmuję wyraźne odniesienie do kultury i etyki. Legitymizuje to praktyki stosowane w dojrzałych systemach. Musimy jednak unikać przekształcania tego w puste deklaracje lub papierowe artefakty. Jeśli liderzy nie odwiedzają gemba, nie usuwają barier, nie nagradzają rozwiązywania problemów i nie chronią integralności, żaden zapis nie uratuje systemu zarządzania jakością.

Ta rewizja wygląda na ewolucyjną, a nie rewolucyjną – i to jest w porządku. Wykorzystajmy ten czas na zamknięcie zmian klimatycznych, podniesienie standardów przywództwa i kultury organizacyjnej oraz opracujmy plan przejścia. Kto zacznie wcześniej – nie tylko bezboleśnie przejdzie audyt, ale przede wszystkim zyska realną wartość biznesową z systemu zarządzania jakością.

Jak Qualitywise może pomóc Twojej organizacji?

  • Warsztaty dla liderów: Przekształć „kulturę i etykę” w konkretne procedury przywódcze, wskaźniki KPI i zachowania.
  • Przegląd luk i gotowości: Szybka diagnoza zmian klimatycznych, kultury/etyki i odporności dostawców.
  • Warsztaty dla audytorów wewnętrznych: nauczymy audytorów jak przeprowadzać wywiady z liderami i operatorami na temat kultury i etyki.

Jeśli artykuł Cię zainteresował, zapisz się do newslettera!

Dziękuję za Twoją obecność.

dr inż. Agata Lewkowska

Wszystkie treści zawarte na stronie qualitywise.pl są prywatną interpretacją ogólnie dostępnych informacji. Jakakolwiek zbieżność opisanych sytuacji z osobami, organizacjami, firmami jest przypadkowa. Treści przedstawione na stronie qualitywise.pl nie prezentują poglądów jakichkolwiek firm czy też instytucji.