SPC według AIAG -
Statystyczne sterowanie procesem

1. Fundamenty SPC i rola danych w zarządzaniu jakością

• Dlaczego statystyka stała się kluczowym elementem współczesnych systemów zarządzania jakością (ISO 9001, IATF 16949, kultury ciągłego doskonalenia).

• Miejsce SPC wśród narzędzi jakości oraz przegląd najważniejszych norm i przewodników dotyczących metod statystycznych.

• Różnica między kontrolą produktu a nadzorowaniem procesu – od wykrywania błędów do sterowania zmiennością.

• Jak myśleć o procesie i jak rozumieć jego naturalne zachowanie.

2. Zmienność procesu – jak ją rozumieć, mierzyć i interpretować

• Natura zmienności: źródła losowe i specyficzne, wpływ zakłóceń, konsekwencje dla stabilności.

• Czym różni się proces „pod kontrolą” od procesu reagującego na zakłócenia.

• Podstawowe techniki opisu danych: średnia, mediana, zróżnicowanie, odchylenie standardowe, rozkład danych, skośność, kurtoza.

• Tworzenie i analiza histogramów, wybór odpowiedniej liczby przedziałów i ocena zgodności z rozkładem teoretycznym.

• Normalność danych – kiedy ma znaczenie, jak ją sprawdzić i jakie są konsekwencje jej braku.

• Ćwiczenia praktyczne na rzeczywistych zestawach danych.

3. Zdolność procesu i zdolność maszyn – jak ocenić, czy proces „dowozi”

• Zdolność krótkoterminowa vs długoterminowa: interpretacja Cp, Cpk, Pp, Ppk.

• Podejścia spotykane w branży: AIAG, VDA oraz praktyki poszczególnych producentów.

• Kiedy i jak oceniamy zdolność maszyn: Cm i Cmk w praktyce nadzorowania urządzeń produkcyjnych.

• Co zrobić, gdy dane nie są normalne: transformacje danych, metody percentylowe i inne alternatywy.

• Zdolność procesu w kontekście tolerancji i ryzyka klienta – co tak naprawdę mówią wskaźniki.

• Przykłady i zadania obliczeniowe.

4. Karty kontrolne – narzędzie bieżącego sterowania procesem

• Logika kart kontrolnych: jak działają, na czym opiera się zasada trzech sigm i czym grozi niewłaściwa interpretacja.

• Warunki poprawnej konstrukcji kart: dane wstępne, reguły projektowania, dopasowanie do konkretnego procesu.

• Karty kontrolne dla danych mierzalnych:

  • karta średnich i rozstępów,

  • karta średnich i odchyleń standardowych,

  • karta mediany i rozstępu,

  • karta pojedynczych wartości i ruchomego rozstępu.

• Karty kontrolne dla danych atrybutowych: p, np, c, u – kiedy są potrzebne i jak je czytać.

• Sygnały świadczące o rozregulowaniu procesu: trendy, serie, lokalne skupiska, periodyczność, naruszenia linii kontrolnych, zasady strefowe.

• Jak dobrać właściwą kartę, częstotliwość próbkowania i liczność próbki do charakteru procesu.

• Czułość kart kontrolnych i wykrywalność zmian – szczególne karty kontrolne.

• Warsztat interpretacji kart.

5. Związek SPC z MSA – dlaczego bez dobrego pomiaru nie ma dobrego sterowania procesem

• Rola systemu pomiarowego w SPC – kiedy wyniki są wiarygodne, a kiedy wprowadzają w błąd.

• Jak błędy pomiarowe wpływają na oceny stabilności i zdolności procesów.

• Kiedy konieczna jest ocena MSA przed wdrożeniem SPC.

6. Podsumowanie i sesja praktycznych konsultacji

• Przegląd kluczowych koncepcji SPC.

• Dyskusja o wyzwaniach uczestników i interpretacji rzeczywistych przypadków z produkcji.

• Rekomendacje do wdrożenia SPC w organizacji.